Anlaşmalı boşanma davası

Anlaşmalı boşanma davası, her iki tarafın boşanmanın tüm sonuçları hakkında özgür iradeleriyle anlaşarak evlilik birliğini sona erdirmesidir.

En az 1 yıl süren evliliklerde, eşlerin birlikte mahkemeye başvurması ya da bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi halinde söz konusu olur. Kanun bu hallerde evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ve tarafların anlaşmasına göre evliliğin sürdürülmesinin manasız olduğunu kabul eder.

  • Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evlilik ilişkisinin en az 1 yıl sürmesi gerekmektedir. Evlilik ilişkisinden kasıt, taraflar arasında yapılan resmi nikâhtan itibaren en az bir yıllık bir sürenin geçmiş olmasıdır. Taraflar arasında imam nikâhı, nişanlılık yâda birlikte yaşama gibi hallerde geçen süre 1 yıllık süreye dâhil edilmez.
  • Taraflar ortak bir dilekçe ile mahkemeye başvurmaları sonucu anlaşmalı boşanma gerçekleşebileceği gibi eşlerden birinin usulüne uygun olarak açmış olduğu boşanma davasındaki tüm talepleri diğer tarafın kabul etmesi ile de anlaşmalı boşanma gerçekleşebilir. Ayrıca boşanma davası çekişmeli olarak açılmış ve devam etmekte iken tarafların anlaşmalı boşanma iradelerini açıklayan protokolü mahkemeye sunmaları ya da duruşma esnasında anlaşma şartlarını duruşma zaptına geçirmeleri ile de anlaşmalı boşanma gerçekleşebilir.
  • Tarafların hâkim huzurunda boşanma iradelerini açıklamaları gerekmektedir. Hâkim tarafların iradelerinin herhangi bir nedenle fesada uğradığını tespit ederse boşanma talebini ret edecektir. Tarafların boşanma iradelerini hâkim huzurunda bizzat açıklamaları gerekmektedir. Boşanma, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olduğu için boşanma avukatının tarafların yerine geçerek boşanma iradesini açıklaması mümkün değildir. Bu sebeple taraflar anlaşmalı boşanma davalarında avukat tutmuş olsalar bile boşanma iradelerini hakime kendileri bildirmeleri gerekmektedir.
  • Tarafların, hâkime sunmuş oldukları anlaşma şartlarındaki maddi-manevi tazminat, nafaka (iştirak ve yoksulluk nafakası), çocukların velayeti, çocuk ile kişisel münasebet vb. hususların hâkim tarafından uygun bulunması gerekir. Hâkim gerek gördüğü takdirde bu şartlarda değişikliğe gidebilir.

Önemle belirtmek gerekir ki, her ne kadar anlaşmalı boşanma davalarında 1 yıllık evlilik süresi şartı bulunsa da, 1 yıl dolmadan açılacak çekişmeli boşanma davası devam ederken her iki tarafta boşanma iradesi ile 1 yıl dolmadan teoride çekişmeli olarak görülecek bu davayı, pratikte anlaşmalı olarak kısa sürece sonlandırabileceklerdir. Ancak açılan çekişmeli boşanma davasında hukuki bir boşluk bırakmamak önemlidir.

Yine son günlerde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu güncel bir kararında anlaşmalı boşanmadan hüküm kesinleşmeden her zaman dönülebileceğine hükmetti.

Av. MUSTAFA YAVUZ YÜRÜKÇÜ - 08.08.2019   
  mustafayurukcu@outlook.com