Her çocuğun okula uyum sürecinin farklı olduğunu belirten uzmanlar, 72 ayı doldurmasına rağmen konuşma ve akademik becerilerin öğrenilmesi gibi konularda sorun yaşayan çocukların okula uygunluk durumlarının takip edilmesi gerektiğini belirtiyor. 72 ayını doldurmayan çocukların ailelerine de uyarılarda bulunan uzmanlar, okula hazırlık değerlendirmesinin önemine işaret ediyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, birinci sınıfa bu yıl başlayan çocukların gelişim durumlarına göre farklı uyum süreçleri yaşayabileceklerini söyledi.

Çocuğunuz okula hazır mı?
İlkokul birinci sınıfa başlarken 72 ayını doldurmuş ve gelişimi akranlarına göre uygun düzeyde olan çocuğun okula hazır olduğunun düşünüldüğünü belirten Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, “Ancak burada anne ve babaların dikkat etmeleri gereken önemli hususlar vardır. 72 ayını doldurduğu halde çocuk okula hazır olmayabilir ya da doldurmadığı halde çocuğun akademik açıdan oldukça iyi olduğu düşünülebilir” dedi.

Akademik becerileri öğrenmeye başlamışlardır
Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, “72 ayını doldurmuş ve öğretmenleri tarafından okula hazır olduğu düşünülen çocuklar, genellikle yürüme, konuşmaya başlama ve konuşmanın akıcılaşması, tuvalet eğitimini tamamlama konusunda akranlarına uygun bir gelişim gösterir. Bu çocuklar, okul öncesi eğitim sırasında da akademik becerileri öğrenmeye başlamış, arkadaşları ile sosyal iletişim becerileri gelişmiş, kaygı ve davranışlarını yönetme becerileri yaşlarından beklenen düzeyde gelişmiş olan çocuklardır. Bu çocukların okula başlamak için hazır oldukları düşünülür” dedi.

Okula uygunluk değerlendirmesi yaptırılmalı
Ancak bu gelişimsel özelliklerden bir ya da birkaç tanesinde problem yaşamış olan ya da halen yaşayan, bununla birlikte 72 ayını doldurmuş olan çocuklar olduğunu da kaydeden Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, “Bu durumda anne ve babaların çocukları için mutlaka bir okula uygunluk değerlendirmesi yaptırmayı düşünmeleri gerekir. Bunun için bir çocuk psikiyatri uzmanına başvurmaları gerekir. Çocuk psikiyatri uzmanı okula başlamak için kronolojik yaşı uygun olan ancak gelişimsel özelliklerinde soru işaretleri bulunan çocukları değerlendirir, gerekli test ve tetkikleri yapar ve çocuğun okula başlama ya da başlamama kararında aileye yardımcı olur” diye konuştu.

72 yaşını doldurmayan çocuklara dikkat!
Yılın son çeyreğinde doğmuş, okula başladığında henüz 72 ayını tamamlamamış olan çocukların değerlendirmesinin de önemine işaret eden Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, “Bu durumdaki çocuklarda ailenin çok dikkatli bir karar vermesi gerekir, çünkü verilen yanlış bir karar çocuğun akademik yaşamını baştan baltalayabilir. Zaten böyle bir çocuk gelişimsel olarak akranlarından geride özellikler gösteriyorsa mutlaka o eğitim-öğretim yılında anaokuluna devam etmelidir” uyarısında bulundu. 

Akademik iyi oluş tek başına yeterli değil
Bazen anne ve babaların çocuğun akademik açıdan çok iyi olduğunu, tekrar anaokuluna gitmek istemediğini, ilkokula başlamaya çok hevesli olduğunu söyleyerek erken başlaması konusunda istekli göründüklerini kaydeden Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, “İlkokula başlayan çocuğun akademik açıdan çok iyi olması yeterli değildir. Çocukların sosyalleşmeyi, kaygı ve endişelerini yönetmeyi öğrenmiş, dikkatlerini sürdürme yeteneklerinin gelişmiş olması ve davranış kontrolü konusunda bir miktar olgunlaşmış olmaları gerekir. Akademik olarak çok iyi olan ancak sınıftaki arkadaşlarından daha geride sosyalleşme belirtileri gösteren çocuklar o yıl içinde ya da ilerleyen okul yıllarında akademik hayatlarını olumsuz etkileyecek sorunlar yaşayabilirler” dedi.

Okul olgunluğu nasıl anlaşılır?
Okul olgunluğunun çocuk psikiyatri uzmanları tarafından belirlendiğini kaydeden Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, “Çocuk psikiyatri uzmanları, çocuğun gelişimsel, davranışsal, sosyal ve psikolojik özelliklerini belirler, okula hazırlık testleri ile çocuğu tekrar değerlendirir ve aileyi bu önemli karar konusunda bilgilendirirler. Anaokulundaki bir çocuğun öğretmenleri çocuğun okula hazır olup olmadığı konusunda fikir sahibi olurlar. Anaokuluna uyum sağlamış, diğer çocuklarla iletişim kurabilen, etkinliklere katılan, verilen yönergeleri takip edebilen ve kurallara uyan çocuklar genellikle okul için hazır olan çocuklardır” dedi.

Nöropsikiyatri Check-up, çocuğun gelişimsel özelliklerini tespit ediyor
Okul olgunluğunun belirlenmesinde çocuklar için uygulanan Nöropsikiyatri Check Up’ının önemli olduğunu kaydeden Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, “Çocuğun okula hazır olup olmadığını bir çocuk psikiyatri uzmanı değerlendirir. Burada çocuğun muayenesi, aileden alınan ayrıntılı bilgi ve ardından çocuğa uygulanan birtakım test ve tetkikler yer alır. Yapılan testlerde amacımız çocuğun gelişimsel özelliklerini, sosyal ve ruhsal gelişimini, dikkat, öğrenme ve davranışsal özelliklerini tespit etmektir” diye konuştu. Bu testlerin bir psikolog tarafından çocuğa karşılıklı iletişim halindeyken uygulandığını kaydeden Gökten, uygulama sırasında bazen anne ve babaların da test odasında bulunmalarının istenebileceğini söyledi.

Soru işareti varsa uzman desteği alınmalı
Okula hazırlık değerlendirmelerinin 6 yaş civarındaki, okula başlama konusunda karar verilmesi gereken çocuklara uygulandığını kaydeden Doç. Dr. Emel Sarı Gökten, “Kafalarında soru işareti bulunan anne ve babaların okula hazır olma durumu ile ilgili mutlaka bir uzmandan destek almaları önerilir. Bu destek sayesinde, çocuğun ilerideki yaşamı için oldukça önemli olan akademik yaşamının olumsuz etkilenmesi önlenmiş olur. Bu değerlendirme sırasında, saptanan problemlerin tedavisi açısından da çocuk ve aile yardım alır” diye konuştu.